شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و كسى كه در عمل لواط مفعول واقع شده حدش همچون فاعل بوده و وى را نيز مانند فال مىكشند مشروط به اينكه بالغ ، عاقل و مختار باشد . امّا كودك را چه فاعل بوده و چه مفعول تعزير كرده و ديوانه را تأديب مىنمايند . شارح ( ره ) مىفرماين : تأديب در اينجا به همان معناى تعزير مىباشد اگرچه بينشان از اين جهت فرق است كه تعزير شامل مكلّف و غير مكلّف شده بخلاف تأديب كه صرفا در حقّ غير مكلّفين مىباشد . سپس مىفرماين : از آنچه مرحوم مصنف در اين ارقام ذكر نموده با شرحى كه ما در ذيل آن آورديم چنين بدست مىآيد كه : فاعل و مفعول اگر هردو بالغ باشند آنها را مىكشند اعم از آن‌كه هردوم آزاد بوده يا عبد فرض شوند و يا يكى آزاد و ديگرى عبد باشد ، هردو مسلمان بوده يا كافر باشند يا يكى مسلمان و ديگرى كافر فرض گردد و اگر هردو كودك يا مجنون بوده يا يكى كودك و ديگرى مجنون باشند هردو را تأديب مىنمايند و اگر يكى مكلّف و ديگرى غير مكلّف باشد مكلّف را كشته و غيرش را تأديب مىنمايند . قوله : يقتل ذلك : يعنى بيكى از انحاء پنجگانه قوله : و يؤدّب المجنون كذلك : يعنى چه فاعل بوده و چه مفعول همانطورى كه در صبىّ گفتيم .